Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHM Başvuru ve Yargılama Usulü

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi veya ek protokollerinde güvence altına alınan haklarınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız, belirli şartlar altında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapabilirsiniz. Bu sayfa, AİHM başvuru süreci, kabul edilebilirlik şartları, başvuru takibi ve Mahkeme önündeki yargılama aşamaları hakkında sade bir rehber olarak hazırlanmıştır.

Mahkeme

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nedir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde güvence altına alınan hakların ihlal edildiği iddialarını inceleyen uluslararası bir mahkemedir. Bireyler, tüzel kişiler ve devletler, belirli usul şartları yerine getirildiğinde Mahkeme’ye başvurabilir.

Mahkeme’nin kararları, taraf devletler bakımından bağlayıcıdır. AİHM içtihadı, Sözleşme’nin güncel toplumsal sorunlara uygulanmasını sağlayan dinamik bir insan hakları koruma mekanizması oluşturur.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi binası
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
Sözleşme

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Koruduğu Haklar

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri, bireylerin devlet karşısında sahip olduğu temel hak ve özgürlükleri güvence altına alır. AİHM başvurularında ileri sürülen şikâyetler, kural olarak bu haklardan biriyle ilişkilendirilmelidir.

Yaşam hakkı İşkence ve kötü muamele yasağı Özgürlük ve güvenlik hakkı Adil yargılanma hakkı Özel hayata ve aile hayatına saygı İfade özgürlüğü Toplantı ve örgütlenme özgürlüğü Mülkiyet hakkı Eğitim hakkı Serbest seçim hakkı
Referans Davalarımız

AİHM Önündeki Referans Davalarımız ve Çevirilerimiz

Bu bölümde yer alan başvurular, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde tarafımızca takip edilen veya katkı sunulan referans dosyalara ilişkindir. Ayrıca HUDOC’ta yayımlanan çeviriler bölümünde, tarafımca yapılan AİHM karar çevirilerine ulaşabilirsiniz.

Başvuru Usulü

AİHM başvurusu nasıl hazırlanır?

AİHM’e başvuru, iç hukuk yollarının tüketilmesinden sonra ve kural olarak kesin karar tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmalıdır. Başvurunun Mahkeme İç Tüzüğü’nün 47. maddesinde belirtilen şekli ve içerik şartlarına uygun olması gerekir.

Başvuru formundaki eksiklikler, başvurunun Mahkeme tarafından incelenmemesine yol açabilir. Bu nedenle olayların özeti, ileri sürülen ihlaller, iç hukuk yollarının tüketildiğine ilişkin açıklamalar ve ek belgeler dikkatle hazırlanmalıdır.

  1. Kesin iç hukuk kararını belirleyin Başvuru süresi, kural olarak nihai iç hukuk kararının öğrenilmesiyle başlar.
  2. Başvuru formunu eksiksiz doldurun AİHM’in resmi başvuru formu kullanılmalı; zorunlu alanlar boş bırakılmamalıdır.
  3. İhlal iddialarını somutlaştırın Şikâyetler, Sözleşme maddeleri ve Mahkeme içtihadı ışığında açıkça temellendirilmelidir.
  4. Belgeleri düzenli ekleyin İlgili mahkeme kararları, dilekçeler ve deliller okunabilir şekilde başvuruya eklenmelidir.
Hizmetlerimiz

AİHM Başvuru ve Yargılama Sürecine İlişkin Hizmetlerimiz

Aşağıdaki hizmetler, tarafımızca AİHM başvurularının hazırlanması, başvuru durumunun takip edilmesi, resmi belgelerin incelenmesi, hukuki çeviri ihtiyaçlarının karşılanması ve Mahkeme önündeki yargılama sürecinin daha anlaşılır hale getirilmesi amacıyla sunulmaktadır.

Resmi Kaynaklar

AİHM başvurusu için yararlı bağlantılar

Başvuru yapmadan önce Mahkeme’nin resmi kaynaklarını incelemek önemlidir. Özellikle güncel başvuru formu, İç Tüzük, kabul edilebilirlik rehberi ve yargılama süreci arama motoru başvuru sahipleri için temel kaynaklardır.

Uyarı

Bu sayfa hukuki bilgilendirme niteliğindedir

AİHM başvuruları, başvurucunun somut olayına, iç hukuk sürecine, süre hesabına ve ileri sürülen ihlal iddialarına göre değerlendirilir. Bu nedenle genel bilgiler tek başına başvuru stratejisi yerine geçmez.

Başvuru yapmadan önce nihai karar tarihi, iç hukuk yollarının tüketilip tüketilmediği, başvuru süresi, belgelerin kapsamı ve şikâyetlerin Sözleşme maddeleriyle bağlantısı ayrıca değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

AİHM başvurusu hakkında merak edilenler

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne herkes başvurabilir mi?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf bir devletin, Sözleşme veya ek protokollerle korunan bir hakkını ihlal ettiğini düşünen kişiler, tüzel kişiler veya kişi grupları belirli şartlar altında AİHM’e başvurabilir.

AİHM başvuru süresi ne kadardır?

Kural olarak, iç hukuk yollarının tüketilmesinden sonra verilen kesin karar tarihinden itibaren dört ay içinde başvuru yapılmalıdır. Süre hesabı somut olaya göre değişebileceği için ayrıca kontrol edilmelidir.

AİHM başvurusu ücretli midir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru ücretsizdir. Ancak başvurunun hazırlanması, çeviri, posta, belge düzenleme veya danışmanlık gibi işlemler bakımından ayrıca masraf doğabilir.

Başvuru formunu hangi dilde doldurabilirim?

Başvuru ilk aşamada Sözleşmeci devletlerden birinin resmi dilinde yapılabilir. Ancak başvuru Hükümet’e bildirildikten sonraki aşamalarda Mahkeme’nin resmi dilleri olan İngilizce veya Fransızca önem kazanır.

AİHM’e avukat aracılığıyla başvurmak zorunlu mudur?

Başvurunun ilk aşamasında kişi kendi adına başvuru yapabilir. Ancak başvuru davalı devlete bildirildiğinde, kural olarak başvurucunun Mahkeme’nin kabul edeceği bir temsilci tarafından temsil edilmesi gerekir.

Başvuru numaramı bilmiyorsam ne yapabilirim?

Başvuru numarası, Mahkeme tarafından başvuru kayıt altına alındığında bildirilebilir. Numaranızı bilmiyorsanız, başvurunun gönderildiğine dair posta kayıtları, Mahkeme yazışmaları ve varsa temsilcinizle yapılan iletişimler kontrol edilmelidir.

Başvurunun hangi aşamada olduğunu nasıl öğrenebilirim?

Başvuru numaranız varsa AİHM’in Yargılama Süreci Arama Motoru üzerinden başvurunun mevcut aşamasını kontrol edebilirsiniz. Bazı durumlarda sistemde bilgi görünmemesi, başvurunun niteliğine veya dosyanın usuli durumuna bağlı olabilir.

“Bu başvuruya ilişkin bilgi verilememektedir” uyarısı ne anlama gelir?

Bu uyarı, başvurunun durumu hakkında sistem üzerinden bilgi verilemediğini gösterir. Uyarının anlamı somut dosyaya göre değişebilir. Başvurucu, dosyanın akıbetini öğrenmek için Mahkeme ile yazılı iletişim kurmayı değerlendirebilir.

eComms nedir?

eComms, AİHM’in başvurucuların temsilcileriyle elektronik belge alışverişi yapmasını sağlayan iletişim sistemidir. Genellikle başvurunun davalı devlete bildirildiği aşamada devreye girer.

AİHM adil tazminata hükmeder mi?

Mahkeme, ihlal tespiti yapması halinde her dosyada otomatik olarak tazminata hükmetmez. Adil tazminat değerlendirmesi, ihlalin niteliği, zarar, illiyet bağı, hakkaniyet ve dosyanın özel koşulları dikkate alınarak yapılır.

İletişim

AİHM başvurusu hakkında değerlendirme alın

AİHM başvuru süreci, başvuru takibi, Hükümet’e bildirim sonrası yargılama aşaması veya hukuki çeviri hizmetleri hakkında iletişime geçebilirsiniz.